KOAH Nedir Nelere Dikkat Edilir

0
38

Kısa olarak yazılışı KOAH olan ve bu şekilde son yıllarda sıkça duyduğumuz hastalıklardan olan, açılımı Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı olan bu rahatsızlıkla ilgili neleri bilmeniz gerektiğine kadinlarnette.com ekibi olarak değinmek istiyoruz. 

Özellikle kış aylarının gelmesiyle birlikte ortaya çıkan pek çok rahatsızlığın KOAH’ı tetiklediğinin farkına varmanız oldukça önemlidir. 

Başka rahatsızlıklarla karıştırmanız nedeniyle teşhisin daha geç yapılması, KOAH ile ilgili sorunlarınızın daha da artmasına neden olacaktır. Bunun önüne geçebilmek için sizler de KOAH hastalığının belirtileri ve tetikleyicileri hakkında bilgi sahibi olmanız gerekmektedir.

KOAH, akciğerde bulunan hava yollarında meydana gelen daralmanın neden olduğu, alınan soluğu rahat bir şekilde geri verememek şeklinde ve bu nefes alış verişin zorlanması biçiminde görülen bir rahatsızlıktır.

KOAH Nedir?

KOAH [Kronik (Müzmin) Obstrüktif (Tıkayıcı) Akciğer Hastalığı] nefes yollarında mikroplarla oluşmayan bir iltihaplanmaya bağlı oluşan ilerleyici bir akciğer hastalığıdır.

Bu hastalık ne sıklıkta görülür ?

KOAH, tüm dünyada önemli bir halk sağlığı sorunu olmasına karşın, kamuoyu tarafından yeterince bilinmeyen bir hastalıktır.  KOAH’ın görülme sıklığı 40 yaş üstü yetişkinlerde %15-20’dir. 

Bir diğer deyişle toplumumuzda 40 yaş üstü her 5 kişiden birinde KOAH vardır. Oysa 10 KOAH hastasının sadece biri doktora başvurmuş ve doğru tanı alabilmiştir. Bu durumda, ülkemizde bulunan 3-5 milyona yakın KOAH’lı hastanın sadece 300-500 bini kendisinde hastalık olduğunu bilmektedir.

KOAH tehlikeli bir hastalık mıdır ?

Küresel Hastalık Yükü Çalışması verilerine göre, KOAH yılda 2.9 milyon ölüme neden olmaktadır. Günümüzde tüm dünyada 3. ölüm nedeni haline gelen KOAH, tüm ölümlerin de %5.5’inden sorumludur.

Türkiye’de solunum sistemi hastalıkları en sık görülen 3. ölüm nedenidir ve bu ölümlerin  %61.5’i KOAH nedeniyledir. Toplumun KOAH konusunda yeterli bilgiye sahip olmaması, hastalığın erken tanısını ve etkin tedavisini güçleştirmektedir.

KOAH neden olur ?  Kimlerde Görülür ?

KOAH gelişimi için tüm dünyada en yaygın görülen risk faktörü sigara dumanıdır. Sigara içenler, içmeyenlere göre, daha fazla solunumsal şikayetlere, daha fazla solunum fonksiyon kaybına ve daha yüksek KOAH ölüm oranlarına sahiptirler. Diğer tip tütün kullanımı (pipo, puro, nargile vb.) ve çevresel tütün dumanı da KOAH gelişimine katkıda bulunmaktadır. 

KOAH gelişiminde genetik risk faktörlerinin rolü henüz çok iyi aydınlatılamamış olmasına rağmen, sağlıkta eşitsizlik, özellikle biyomas (odun, tezek, kök benzeri yakıt)  kullanımına ikincil iç ortam hava kirliliği ve tozlu-dumanlı işyerlerinde çalışmanın en önemli çevresel risk faktörleri olduğu bilinmektedir. 

Son yıllarda önemi giderek vurgulanmaya başlayan ‘fiziksel aktivitede azalma, hareketsizlik’ de artık bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir.

KOAH’lı bir hastanın şikayetleri nelerdir ?

KOAH’da en sık görülen yakınmalar nefes darlığı, öksürük ve balgam çıkarmadır. Sigara içen kişiler öksürük ve balgamı kanıksarlar ve bu nedenle doktora başvurmazlar. Nefes darlığı nedeniyle fizik aktivitede azalma ortaya çıkar. Eforda nefes darlığı çeken kişi, yol yürümek istemez, günlük işlerini azaltır, markete gitmeye çekinir ve zamanla evden çıkmamayı tercih eder hale gelir. Bu şekilde giderek artan fiziksel aktivite azalması, hastanın yaşam kalitesini bozarak hastalığın ilerlemesine neden olur, sakatlık ve ölüme yol açar. KOAH’lı hastaların %75’i yetersiz fiziksel aktivite göstermektedir. 

Hastalık ilerledikçe bu oran daha da yükselmektedir. Yirmi yıl boyunca izlenen KOAH’lı olgularda haftada iki saat ve daha fazla yürüyüş yapan hastalarda hem KOAH nedeniyle hastaneye başvurularda hem de bu hastalık nedeniyle ortaya çıkan ölüm oranlarında %30-40 azalma saptanmıştır. Bu nedenle, hem bu hastalığın önlenmesi hem de ilerlemesinin engellenmesinde ‘fiziksel aktivitenin arttırılması gerekmektedir.

KOAH tanısı nasıl konur ?

KOAH’ın tanısı, basit ve ağrısız bir test olan “nefes ölçüm testi” ile kolayca konabilmektedir. 

KOAH’ın erken tanısı, hastalığa bağlı sakatlık ve ölüm oranlarını azaltacaktır. Bu nedenle, 40 yaş üstü, sigara içmiş ya da içmekte olan ve/veya meslek icabı ya da çevresel ortam gereği tozlu ortamlarda bulunan kişilerde müzmin seyirli öksürük, balgam ve nefes darlığı yakınmalarından en az birinin bulunması halinde kişinin bir göğüs hastalıkları hekimi tarafından görülüp ”nefes ölçüm testini” yaptırması gerekir.

KOAH’ın tedavisi mümkün müdür ?

KOAH ilerleyici bir hastalık olmasına karşı önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. KOAH’lı bir hastanın yapması gereken ilk iş sigarayı bırakmak amacıyla hekime başvurmasıdır. 

Sigara bağımlılığı tedavi edilebilen bir hastalıktır. Bunun dışında, diğer zararlı toz ve dumandan uzak durulması, grip ve zatürre aşılarının yapılması ve nefes yoluyla alınan ilaç tedavisinin yanı sıra fiziksel aktivitenin önerilmesi ve uygulanmasının sağlanması; hem hastalık gelişimi, hem hastalığın ilerlemesi ve kötü sonuçlarının önlenmesinde önemli bir adımdır. 

Yeterli bir fiziksel aktivite için ağır egzersizlere gerek yoktur, haftanın çoğu günleri yapılan orta yoğunluktaki fiziksel aktivite yeterlidir. Herkesin yapabileceği bir aktivite olan yürüyüş, düzenli fiziksel aktivitenin sağladığı hemen tüm yararları sağlayabilmektedir. Sağlığın iyileştirilmesi ve korunması için haftanın en az beş günü, günde en az 30 dakika süre ile orta yoğunlukta fizik aktivite (örneğin yürüyüş) önerilmektedir.

KOAH belirtileri nelerdir?

Sürekli olarak yaşanan öksürükler, balgamlı öksürük vakaları, hırıltılı ses çıkarmalar ve solunumda zorlanma şeklinde yaşanmakta olan birtakım belirtiler KOAH’ı işaret edecektir. Ancak oldukça ciddi bir rahatsızlık olan KOAH ile ilgili kesin teşhisin konması adına bu şikayetleri yaşamanız halinde hemen uzman bir doktora başvuru yapmanız gerekecektir.

Ömür boyu devam etmekte olan bir rahatsızlık olarak görülen KOAH’ı hafifletmeye yönelik olarak yapılacak bazı davranışlar vardır. Bunlardan birisi de sigara kullanmamak, kullanılan yerde ise kesinlikle bulunmamaktır.

Ayrıca hastalığın neden olduğu şikayetleri hafifletmek için nefes alıp vermeyi kolaylaştıracak olan egzersizlerin yapılması da KOAH’ın tetikleyici unsurlarını azaltmak amacıyla gerçekleştirilecek olan davranışlar arasında yer alacaktır.

KOAH hastalığına dair belirtileri yaşadığınızı düşünüyorsanız hemen bir muayene olmalı ve nefes ölçüm testini yaptırarak kesin sonuçları elde etmelisiniz. Hemen ardından doktorunuzun size uygulayacağı tedavi yöntemleri ve önerilerini dikkate almalı, yukarıda verdiğimiz bilgileri de aklınızdan çıkarmadan, yaşamınıza daha kaliteli bir biçimde devam etmeye başlamalısınız.

Sizce Yorumunuz Nedir ?

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.