Folik Asit Faydaları ve Zararları

0
264

B vitamini ailesinin bir üyesi olan folik asit, aynı zamanda B9 vitamini ya da folat olarak da adlandırılıyor. Yeni hücrelerin oluşmasında ve kan yapımında kullanılan bir vitamin olan folik asit, bunun yanı sıra RNA ve DNA üretiminde de kullanılıyor.

Folik asit nedir, folik asit faydaları nelerdir, folik asit yan etkileri var mıdır vb. sorularınıza kadinlarnette.com olarak cevap bulabileceğiniz kapsamlı rehberimiz için yazımızın devamına göz atabilirsiniz:

Folik Asit Nedir?

Vücudun birçok yerinde B12 vitamini ile birlikte görev alan folik asit nedir sorusuna verilebilecek en basit cevap, yeni hücrelerin oluşmasına önayak olan, kan yapımında olumlu katkı ve yeni oluşan hücrelerin yaşamasına devam etmesini sağlayan bir vitamin olduğudur.

Alyuvar ya da diğer bir bilinen adıyla kırmızı kan hücrelerinin yapımı için hayati önem taşıyan folik asit, kalp krizi, kanser, Alzheimer, bunama hastalıkları ve daha birçok hastalığı önlemekle birlikte diş eti sağlığını olumlu yönde etkiler ve saçların daha hızlı, sağlıklı uzamasını sağlar.

Folik Asit Faydaları

En çok da hastalıkları önleme kısmında kendini gösteriyor. Bilhassa hamilelik dönemindeki kadınların yeterli miktarda folik asit alması, bebekte oluşabilecek muhtemel bazı sinir hastalıklarını önler ve yetişkin bireyleri yine yeterli kullanım şartıyla kolon kanserinden korur.

Yüksek tansiyon, işitme azlığı vb. rahatsızlıkları da önler ve homosistemini azaltarak kemik kırılmalarını da önleyici etkisi vardır. 

Bunun dışında diğer folik asit faydaları sıralanacak olursa:

  • Depresyona iyi gelir çünkü folik asit beyin için oldukça önemli.
  • Sindirim sistemini rahatlatmak adına B12 ve C vitaminleri ile tam bir ekip çalışmasına girer.
  • Hamile kalınmasına yardımcı olur.
  • Hamilelik döneminde anne karnındaki bebeğin gelişmesinde büyük rol oynar.
  • Saçların hızla uzamasına yardımcı olur.
  • Kırmızı kan hücrelerinin sayısını artırır.
  • Cildi parlatır ve bebeksi görünüme kavuşturur.
  • Tam bir kalp dostudur.
  • Ciltteki sarkmaları engeller.
  • Alzheimer hastalığına yakalanma riskini büyük ölçüde azaltır.
  • Kan yağ miktarını azaltıcı etkisi olan tip 2 diyabetin önlenmesinde rol alır.
  • Erkeklerde sperm sayısını artırıcı etkisi vardır.
  • Diş eti hastalıklarının tedavisinde kullanılması önerilir.
  • Kansızlığa iyi gelir ve adet döneminde kanama miktarını azaltır.
  • Felç geçirme riskini en aza indirger.

Folik Asit Eksikliği

Folik asit eksikliği durumunda ortaya çıkabilecek başlıca belirtiler baş dönmesi, yorgunluk, unutkanlık ve nefes darlığı. Bu belirtilerin tümü B12 vitamini eksikliğinde de görüldüğü için vücudunuzdaki folik asit miktarının yeterli miktarda olup olmadığını öğrenmek adına doktora görünebilir ve testlerinizi yaptırabilirsiniz. 

Vücudunuzda folik asit eksikliği varsa eğer ortaya çıkabilecek diğer olası belirtiler:

  • Çabuk üşüme
  • Dilde şişme
  • Ağız içinde pamukçuk
  • İştahsızlık
  • Kronik yorgunluk
  • Erken saç beyazlaması
  • Dudakların kuruyup çatlaması
  • Kabızlık
  • Cinsel isteksizlik

Folik Asit Yan Etkileri

Doğal yollarla alınması daha uygun görülen folik asit yan etkileri var mı derseniz, az da olsa birkaç madde sıralamak mümkün. Şayet folik asit vücuda dışarıdan takviyelerle alınmışsa ya da alınan dozajın miktarı fazlaysa aşağıda göreceğiniz folik asit yan etkileri görülebilir:

  • Aşırı gerginlik ve sinirlilik hali
  • Bilinçte bulanıklık
  • Güçlükle nefes alma
  • Göz kapakları, yüz ve dudaklarda şişme
  • Göğüste bir kedi yavrusu varmışçasına hırıltılı şekilde nefes alma
  • Deride döküntü, vücutta kızarıklık ve kaşıntı
  • Bunalım ve depresyona girme
  • Kusma ve mide bulantısı
  • Alerjik reaksiyon başlangıcı
  • İştahsızlık
  • Karında şişkinlik ve gaz sıkışması
  • Konsantrasyonda bozukluk ve odaklanamama
  • Önlenemeyen hiperaktif davranışlar
  • Ağızda ve dilde uyuşma

Folik Asit İçeren Besinler

Özellikle yeşil yapraklı sebzelerde, yemiş çeşitlerinde ve fasulye ile bezelyede fazlasıyla bulunan folik asit, aslında folatın sentetik şekline verilen addır. Folik asit içeren besinler arasında ilk sırada gelen yeşil yapraklı sebzeleri tüketirken mevsimine uygun olup olmadığına dikkat etmelisiniz.

Folik asit içeren besinler arasında kuşkonmaz, brokoli, Brüksel lahanası, lahana, karnabahar, yumurta sarısı, karaciğer, süt, yaban havuçları, ıspanak, ay çekirdeği, portakal, fırın patates, kepekli ekmek, papaya ve kivi de bulunuyor.

Folik asit içeren yiyecekler arasından folik asit içerikleri ile birlikte birkaç örnek verecek olursak;

  • Maya – 2022
  • Böbrek – 180
  • Pirinç – 430
  • Fasulye – 145
  • Soya unu – 425
  • Mercimek – 105

Kuşkonmaz

Tam bir folik asit deposu olan buharda pişmiş kuşkonmazı severek tüketiyorsanız eğer bundan sonra da beslenme programınıza eklemeye devam edebilirsiniz. Meze olarak tüketebileceğiniz gibi yeşil yapraklı sebzelerle bir arada pişirerek de vücuda girecek folik asit miktarını artırmanız mümkün.

Portakal

Turunçgiller arasında folik asit miktarı açısından en zengin meyvelerden biri olan portakal, özellikle kış mevsiminde gönül rahatlığıyla tüketilebilir.

Mercimek

Folat açısından en zengin besinlerden bir diğeriyse şüphesiz mercimek. Yavaş yanan karbonhidrat başta olmak üzere içeriğinde demir, lif vb. yararlı maddeleri barındıran mercimek, diğer baklagillerle birlikte de pişirilebilir.

Brokoli

Kış aylarının en “şifa deposu” sebzelerinden olan brokoli de folik asit açısından inanılmaz derecede zengin besinlerden biri. Günlük folik asit ihtiyacınızın 4’te 1’ini karşılayacak olan brokoli, beta karoten, kalsiyum, demir ve C vitamini kaynağı aynı zamanda. Dolayısıyla siz siz olun, önümüzde kış mevsiminde bol bol brokoli tüketin!

Ay çekirdeği

Her gün 1 avuç dolusu ay çekirdeği yemek ve günde 82 mikrogramlık folik asidinizi böylesine leziz bir besinden almak istemez miydiniz? Elbette sadece çitlemek değil, ay çekirdeklerini salatalarınıza ekleyerek de farklı tatlar elde edebilirsiniz.

Avokado

Omega 3 deposu somon balığı ve ceviz bir kenara; avokadonun da bu ikisinden kalır yanı yok sahiden! Peki ya 1 dilim avokadonun içerisinde tam tamına 90 mikrogram folik asit olduğunu daha önce duymuş muydunuz?

Folik Asit İlaçları

Folik asit ilaçları birden çok farklı formülle karşınıza çıkabilir. Piyasada birden çok farklı folik asit tablet ve ilacının olduğunu da göz önünde bulundurursak öncelikle vücudunuzdaki folik asit düşüklüğünün ne derece olduğu belirlendikten sonra bu doğrultuda doktorunuzun önereceği takviye folik asit ilaçları düzenli olarak kullanmalısınız. Folik asit ilaçlarının geneli tablet şeklinde olduğu için kullanımı da oldukça pratik ve rahattır.

Folik Asit Kullanımı

Folik asit kullanımı konusunda aslında göz önünde bulundurmanız gereken birkaç nokta var. Tabii öncelikle folik asit ne zaman kullanılır sorusuna cevap aramak lazım. Hamile kalmak isteyenler, hamilelik döneminde olan kadınlar, vücudundaki folik asit seviyesi düşük olanların folik asit ilaçları yani takviyesi almaları önerilir.

Her gün 0.4 mg folik asit alınması önerildiği için vücudunuzda eksiklik olup olmadığını öğrendikten sonra buna göre bir kullanım dozajı ayarlayabilirsiniz. Çünkü hem folik asit düşüklüğü hem de folik asit yüksekliği durumunda vücut maalesef ki olumsuz şekilde etkilenebilir.

Folik Asit Düşüklüğü

Folik asit vücudumuz için gerçekten de hayati vitaminlerden biri desek yanlış olmaz. Dolayısıyla folik asit eksikliği durumunda da mutlaka dikkat edilmesi gereken noktalar var. Folik asit düşüklüğü nelere sebep olur sorusundan önce vücudunuzda bu vitamin yeterli miktarda değilse ne gibi belirtileri olur sorusuna cevap vermek gerekir.

Folik asit eksikliği belirtileri arasında peptik ülserler, dilin şişmesi, ağız ülseri, yorgunluk ve aşırı halsizlik, büyümenin gözle görülür bir şekilde yavaşlaması, iştah kaybı ve saç beyazlaması bulunuyor.

Bunun yanı sıra sinirlilik hali, ciltte solma, letarji, diyare, kabızlık, mide ve bağırsak sorunları da baş gösterirse folik asit kullanımı konusunda doktorunuza danışıp folik asit tablet almaya başlayabilirsiniz.

Folik asidin vücutta kullanımı bloke eden ilaçlardan bazıları:

  • Epilepsi ilaçları
  • Kanser ilacı olan Methrotrexate
  • İdrar söktürücü ilacı olan Triamteren
  • Kronik ve iltihabi bir bağırsak hastalığında (crohn) kullanılan Sulfasalazin ilacı
  • Şeker hastalarının en çok kullandığı ilaçlardan biri olan Glukofage veya Glukoformin

Bu ilaçların vücudunuzdaki folik asit kullanımını bloke ettiği tespit edildiği an folik asit takviyesi yöntemine başvurmalısınız.

Folik Asit Yüksekliği

Nasıl ki folik asit düşüklüğü vücutta bir takım olumsuz şeylere yol açıyorsa bu durum folik asit yüksekliği olunca da ortaya çıkıyor. Folik asit içeren besinlerden yüksek miktarda tüketmek ya da aşırı dozda folik asit takviyesi almak folik asit yüksekliği durumuna yol açabilir. 

Folik asit yüksekliği nedenlerinden diğerleri de B12 vitamin eksikliği, baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler ve sakatatın aşırı tüketilmesi vb. Folik asit yüksekliğinin zararları ise kansere yol açacak ortamı hazırlaması, kalp ve damar hastalıkları olarak sıralanabilir. Folat ya da folik asidin fazlalığı durumunda her zaman için “Günde 1000 mikrogramdan fazla folik asit alınmamalıdır.” uyarısını aklınıza getirin ve buna göre bir folik asit takviye programı oluşturun.

Folik Asit Hamile Kalmaya Yardımcı Olur mu?

Bilhassa hamilelik döneminde eksikliği varsa şayet folik asit takviyesi mutlaka doktor gözetiminde olmalıdır. Her bir yetişkinin günlük alması gereken folat miktarı yaklaşık olarak 400 mikrogramdır. Folik asit hamile kalmaya yardımcı olurmu sorusuna verilebilecek birden fazla cevap var aslında. 

Hamile kalmak isteyen kadınların günde en az 400-800 mikrogram folik asit alması tavsiye edilir. Hamile kalmak isteyen kadınların planlı gebelikten en az 1-2 ay önce Folibol tablet kullanması önerilir.

Elbette bu ilacın dozajı ayarlanırken doktora danışılması gerektiğini kesinlikle göz ardı etmemelisiniz.

Maksimum düzeyde folik asitten fayda sağlamak isteyenler, hamile kalındığında değil de hamile kalınmadan 2-3 ay önce folik asit takviyesine başlamalı. Hamileliğin 3. ayına kadar da folik asit kullanımı devam etmelidir.

Hamilelik döneminde anne karnındaki bebeğin beyninde veya omurgasına oluşabilecek hasarların önüne geçen folik asit, aynı şekilde planlı hamileliklerde de süreci hızlandırıcı bir etkiye sahiptir.

Folik Asit Çeşitleri

İnsan vücudu için olmazsa olmazlardan olan folik asit, eksikliği durumunda mutlaka dışarıdan takviye alınması gereken önemli bir vitamin. Folik asit çeşitleri arasında ilk sırada gelen folbiol tablet, planlı hamileliklerde en az 1-2 ay önce başlanmalı; folic plus tablet ise anne karnındaki bebeğin gelişimine inanılmaz katkı sağlar.

Bir diğer folik asit çeşidi olan decavit tablet de anne ve bebek için mucizevi etkiler yaratabilecek bir ilaç takviyesi.

  • Folbiol
  • Folic plus
  • Foli – doce
  • Decavit
  • Elevit
  • Folik asit
  • Folio

Sizce Yorumunuz Nedir ?

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.